|
معرفی
کتاب
تدوين كتابهايي از اين دست از آنجا اهميت مييابد كه
تأثيرات كارهاي علمي روشمند بتواند هم به تحقيقات و نتايج آن شكلي مطمئن بدهد، و
هم كاربران اين روشها را در سطوح مختلف به ميدانهاي علمي هدايت نمايد. در حيطه
تاريخ و تاريخنگاري، افزون بر اين، آموزش و تمرين روشهاي بازبيني، بازيابي و
بازنمايي گذشته ميتواند در يافتن قواعد نانوشته اجتماعي براي هرچه بهتر و بيشتر
قاعدهمندكردن اوضاع اجتماعي آينده بهكار آيد.
مورخين مانند ساير اعضاي جامعه تحتتأثير گفتمان حاكم بر جامعه و روز خود هستند.
ضرورتها و نيازهاي زمان، درواقع فشاري است كه آنها را بههر سو ميكشاند.
پاسخيابي براي پرسشهاي موجود در هر نسل راهي است كه پيوسته فراروي تاريخنگاري
بازميشود و بهنظر ميرسد مورخ از آن گريزي نداشته باشد. آنچه مسلماست كتابهايي
از اين دست و كلاسهايي بهمنظور اسلوبشناسي تاريخنگاري، براي پاسخ به چالشهاي
فراروي جامعه براي آينده است. با شيوه و روشهاي گفتهشده در ميدانهاي تحقيق سعي
ميشود كه در “سيماني“ كموبيش مستحكم موادي را قرار داد كه به ”گمان ما“ سير
گذشته اينطور ميخواسته باشد. تمام دانش تاريخ حول حدس و گمان دور ميزند كه ابزار
و وسايل تحقيق ـ روش تحقيق ـ كوششي در تبديل آن به يقين و باور عمومي را دارند.
راههاي پيشنهادي براي تحقيق، بدين منظور نيز ميتواند باشد كه مواد مانده از گذشته
(relic) در سيمان منطق هر دورهاي ريخته شود و استنتاج آن اين باشد كه آخرين گام
جاي پاي محكمي براي اولين گام در آينده باشد: متقاعدهكردن نسلهاي امروزي بهكار
مورخين بسيار مشكل است.روش تحقيق در پاسخ به اين ضرورت، درواقع نمايش سازوكارهايي
براي تمرين است: تمرين انتخاب موضوع،چگونگي گردآوري مواد و درنهايت مهندسي مناسب
مصالح براي ارائة بنايي مستحكم، مطلوب و باوركردني. بنابراين گذشته با همة
بيقاعدگيها در امر رخدادها، در پالايشگاه روش تحقيق به مجموعه عناصري تبديل
ميشود كه گويي منتظر رمزگشايي مورخ بوده است. اين درحقيقت انتشار تفكر و نگاه
كموبيش مدون به گذشته است كه براي خوانندگان امروز قابلفهم و الگوبرداري است. در
همه كتابهاي روش تحقيق از جمله اين اثر سعي بر رصد گذشته با ابزار و ادوات نو و
بهروز است. ابزار و ادواتي كه در همه رشتههاي علوم براي نوكردن آگاهيها و
راهيابي ـ كشف و اختراع ـ بهكار گرفته ميشود.
كتاب حاضر در يك پيشگفتار، مقدمه و هفت فصل تنظیم شده
است. این اثر درواقع برگردان برخي قسمتهاي كتاب زیر است که جهت قابل فهمتر شدن،
مثالها و دستورالعمل های نگارشی با جغرافیای تاریخی ایران جایگزین شده اند:
Richard Marius and Melvin E. Page, ,A Short Guide to Writing About History,,,
New York, 2002: 227.
|