|
 بهرام
حسن زاده کیابی؛ (استاد بوم شناسی دانشگاه شهید
بهشتی):
سی سال در
انتظار ترجمه این کتاب
من مدتها به انتظار و به امید برگردان فارسی کتاب
اکولوژی کربز نشستم. این عین واقعیت است، سی سال است که اکولوژی درس میدهم
و بین کتابهای مختلفی که وجود دارد - و البته کتابهای خوب هم کم نیستند- من
این کتاب را انتخاب کردم چون نوع نگارش چارلز کربز و نوع مطرح کردن مسائلش
به گونه ای است که علم اکولوژی را برای خوانندگان قابل فهم میکند. در
مقایسه با کتابهای نویسندگان بسیار صاحب نام، با مثالهای متعدد و ذکر
کارهای انجام شده در گوشه و کنار جهان سعی در تفهیم مبانی و اصول اکولوژی
میکند. دیدگاه و نظر چارلز کربز با توجه به برنامه های آموزشی که در
ایران داریم و اینکه فرصت کافی برای انجام تحقیقات روی اکولوژی صحرایی،
میدانی و عملی به دست نمیآید برای دانشجویان ما بسیار مناسب است.
در عرض بیشتر از سی سال که از اولین ویرایش آن میگذرد چندین بار
ویرایشهای جدید از این کتاب بیرون آمده که نشان دهنده پویایی و دینامیک
بودن این علم است و اینکه کربز پا به پای این تغییرات و اتفاقاتی که در این
علم افتاده است متناسب با آن نوآوری داشته و کتابش را به روز کرده است.
کتاب کربز برای کسی که امکان رفتن به تحقیقات میدانی را ندارد خیلی چیزها
را فراهم میکند.
من و بسیاری از همکارانم سالهای زیادی است که این را درس میدهیم. در چهار
دانشگاهی که درس میدهم این کتاب را الگوی کار خودم قرار داده ام و به
دانشجویان از روی این کتاب درس میدهم و کتابی است که میتواند راحت تر با
بیان ملموستر خوانندهاش را به خصوص دانشجویان رابطه برقرار کند و مسائل
محیط زیستی را علت یابی کند و حتی الامکان با مثالهای موردی رهنما و راهگشا
و نشان دهنده راه حلهایی باشد که ما می توانیم به کار بگیریم.
آقای وهابزاده بهترین فردی است که ما در ایران برای برگردانندن این کتاب
میتوانستیم انتخاب کنیم. بدون اغراق میگویم چون ایشان لطف کردند این کتاب
را به من تقدیم کردند این مسئله کار را برای من مشکلتر میکند دیدگاه قلبی
خودم را در مورد ایشان بیان کنم. ایمان داشتم که آقای وهابزاده به بهترین
وجهی از عهده ترجمه این کتاب برمیآیند. ممکن است این سئوال پیش بیاید که
چرا خودت که تحصیل کرده خارج هستی و سی سال است این کتاب را تدریس میکنی
دست به ترجمه آن نزدی؟ واقعیت این است مرارت زیادی میخواهد ترجمه این کتاب
و برگردان کردن این نوع مطالب تسلط خاصی به موضوع و طیف وسیع تری از چیزی
که اینجا نوشته شده نیاز دارد و بدون اغراق یکی از محدود کسانی که با تمام
وجود این نیاز را احساس کردند و در تمام کتابهای ترجمه ایشان که اغلب هم
چاپ انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد هستند بهترین فردی که میتوانست این کتاب
را برگردان کند و خیلی هم خوشحالم که این کار انجام شد آقای وهابزاده است.
میدانم در ذهن آقای وهابزاده چند کتاب هستند که میتوانند نیاز بوم شناسی
دانشجویان را مرتفع کند که یکی از آنها کتاب کربز است.
 هنریک
مجنونیان؛ (کارشناس برجسته محیط زیست):
این کتاب برای همه ما مهم
است
این کتاب برای همه ما مهم است. انتشار یک کتاب خوب و تبدیلشدن آن به مرجع
بسیار مهم است. وقتی این نوع کتابها در دسترس نباشند، کتابهای دست دوم و
شبه اکولوژی جای آنها را میگیرند و کمکم از اکولوژی را از مافهیم و محتوی
خالی میکنند. اگر کتاب خوب دست آموزشگران و دانشجویان ندهید و آنها را
عادت ندهید که مفاهیم را همانطور که هست درک بکنند کمکم ذائقهشان به سمت
کارهای سطحی تر میل میکند.
موضوع اکولوژی به عنوان واحد درسی عمومی در دانشگاهها پذیرفتهشده و طیف
وسیعی از دانشجویان موظف به گذراندن آن هستند. این کتاب باید وارد همه
دانشگاهها بشود و به عنوان کتاب درسی مورد استفاده قرار گیرد و حیف است که
در گوشه کتابخانهها خاک بخورد. باید تمام دانشجویان از آن استفاده کنند تا
امید داشته باشیم دیدگاه و تفکر اکولوژیک در میان آنها جا بیفتد.
 منصور
مصداقی؛ (استاد بوم شناسی دانشگاه منابع
طبیعی گرگان):
با
در دست داشتن این کتاب، باید بسیاری از متون اکولوژی را کنار گذاشت
کتاب بومشناسی اثر کربز به عنوان یکی از مهمترین کتب بوم شناسی جهان تحول
بزرگی را در تدریس درس اکولوژی در دانشگاههای کشور پدید میآورد. با در
دست داشتن این کتاب باید بسیاری از متون اکولوژی را کنار گذاشت و به این
کتاب روی آورد. این کتاب که بر اساس تحلیل آزمایشی مسائل بوم شناسی گیاهی و
جانوری را به نقد می کشد. تدریس این کتاب را به کلیه اساتید علوم طبیعی و
محیط زیست دانشگاه های کشور توصیه می نمایم.
امین علیزاده؛ (استاد کشاورزی
دانشگاه فردوسی مشهد)
این کار از عهده اکولوژیست محترم آقای وهابزاده
ساخته بود
از زمان انتشار کتاب درسی بوم شناسی توسط اوجین اودوم که می توان آن را
اولین کتاب درسی کلاسیک در این زمینه دانست و به حق نقش فراوانی در توسعه
علم بوم شناسی داشته است کتاب درسی بوم شناسی چارلز کربز معروف ترین کتابی
است که برپایه تحقیقات و تجارب به دست آمده در این زمینه نوشته شده است. از
آنجا که جای خالی این کتاب را برای استفاده دانشجویان خالی میدیدم به
مسئولان محترم انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد پیشنهاد نمودم که به ترجمه و
چاپ این کتاب همت گمارند. مسلما این کار از عهده اکولوژیست محترم آقای
وهابزاده ساخته بود که از دانش و تجربه بوم شناسی برخوردار است و امروز که
مشاهد نمودم این کتاب با کیفیت بسیار مطلوب و آنطور که شایسته است به زیور
طبع آراسته شده است لازم می دانم هم از آقای وهابزاده که در برگردان آن
زحمت و وسواس زیاد به خرج داده اند و هم از مسئولان محترم جهاد دانشگاهی
مشهد که انتشار آن را بر عهده داشته اند سپاسگزاری کنم. جهاد دانشگاهی مشهد
در سالهای اخیر کتب فراوانی را در زمینه محیط زیست و گسترش علم بوم شناسی
منتشر ساخته است که به حق خدمتی است بسیار بزرگ در ارتقاء دانش زیست محیطی
کشور.
 علیرضا
کوچکی؛ (استاد کشاورزی دانشگاه فردوسی
مشهد):
در نوع خودش در علوم تجربی کم نظیر
است.
کربز از پیشگامان بوم شناسی است و 40 سال روی جمعیت
های جوندگان مطالعه نموده است. گرچه کارهای او عمدتا در مناطق قطب شمال
انجام شده ولی با جامعیت فکری که دارد و با کتابهای متعددی که به تالیف
درآوده از پیشتازان این علم است. اولین چاپ کتاب حاضر در سال 1972
منتشر شد و تا به حال هم 5 بار ویرایش های جدید از ان منتشر شده است.
از ویژگیهای این کتاب جامعیت آن است. کربز تلاش کرده مطالب را به صورت کمی
و تجربی دربیاورد، یعنی موضوعات را از جنبه توصیفی صرف خارج کرده و از طریق
گرافها و نمودارها و فرمولها، علم بوم شناسی را کمی نموده است. هرچند عنوان
خود کتاب مطالعه کمی توزیع و فراوانی است که اصولا مبنایی کمی دارد ولی
ایشان هم چون جمعیت شناس است سعی نموده مفاهیم را از طریق کمی تشریح کند.
در این کتاب هم مبانی تئوری بوم شناسی و هم جنبه های کاربردی آن تشریح شده
و در فصول متعدد آن نام پیشگامان ذکر شده است. کربز خیلی به دنبال مفاهیم و
تعاریف نبوده، بلکه از خواننده هم کمک میگیرد. خلاصه ای از مطالب هر فصل در
پایان آن آمده است و منابع منتخبی معرفی شده اند و حاوی پرسشها و مسائل
متعدد است، در آخر کتاب هم پیوستهایی آورده که مطالب کتاب را تکمیل میکند.
در واقع میتوان گفت این کتاب دیدگاهی متفاوت با آنچه در کتابهای دیگر می
بینیم ارائه داده است. کتاب کربز پرفروش ترین کتاب بوم شناسی در دنیاست و
از بهترین کتابهایی است که در زمینه بوم شناسی در دنیا موجود است.
بوم شناسی کربز هم کتاب خوبی است، توسط فرد خوبی نوشته
شده، فرد خوبی آنرا ترجم کرده و بالطبع یک انتشارات خیلی خوب آنرا با کیفیت
بسیار خوب و زیبا به چاپ رسانده و الحق در نوع خودش در علوم تجربی کم نظیر
است. کتاب قیمت بالایی دارد و دانشجو نمی تواند آنرا تهیه کند ولی به هر
حال یک کتاب ماندگار است.
 مظفر
شریفی؛ (استاد بوم شناسی و مدیر مرکز مطالعات محیط زیست دانشگاه رازی):
آقای وهابزاده مترجمی امین و
درستکار است.
وقتیکه در سال 1976 در دانشگاه ابردین به تحصیل
اکولوژی مشغول بودم خواندن اولین ویرایش کتاب چارلز کربز به ما توصیه
می شد ولی در آن زمان این کتاب در سایه جامعیت و انسجام کتاب اودوم (شالوده
بوم شناسی) همچون دفتر بزرگی از امثال اکولوژیک بنظر می رسید که فاقد
همبستگی کافی نظری بود. بعدها وقتیکه ویرایش پنجم کتاب به دستم رسید وضعیت
را کاملا متفاوت دیدم. این بار کتاب "تحلیل تجربی پراکنش و فراوانی
موچودات" به واقع به یک کتاب جامع مرجع تبدیل شده بود. در سال 2005 وقتیکه
چارلز کربس را در کنفرانس "پستاندار شناسان" در ژاپن ملاقات نمودم تحسین
خود را از کتاب او با این شوخی به پایان رساندم که کتاب شما سالهاست که گوی
سبقت را از کتاب اودوم ربوده است.
شانس با من یار بوده است تا مترجم ایرانی این کتاب را بسیار بیشتر از مولف
آن بشناسم. در واقع نقش دراز مدت و با ارزش آقای وهابزاده در ترجمه متون
اکولوژی و محیط زیست مثال زدنی است و بر هیچیک از اهل فن پنهان نمی باشد.
سالهاست که ترجمه های دقیق و در عین حال روان ایشان مورد استفاد ه من و
شاگردان من بوده است و این بار نیز چاپ کتاب حاضر با شیوائی و دقت همیشگی
همه ما را شادمان کرده است. برای ما دانشگاهیان که زمانی شعار استفاده از
متون اصلی در دانشگاه ها را می دادیم و اکنون مشوق "تالیفات" بی مایه
دانشگاهی هستیم مفهوم مترجم "امین و درستکار" به یک مفهوم گمشده بدل شده
است. زندگی حرفه ای آقای وهاب زاده و نتایج پر بارآن در زمینه ترجمه متون
تخصصی برای من یاد آور این واقعیت کهن در فرهنگ ایران زمین است که بسیاری
ازدانشمندان و فیلسوفان ایرانی قبل از هر چیز مترجمین درستکاری بوده اند.
بدون شک در عصر حاضر نیز ما نمی توانیم نقش مترجمین متخصص را نادیده بگیرم
و چامعه دانشگاهی را از داشتن متون قابل اطمینان محروم نمائیم. اینجانب
خواندن کتاب حاضر را به کلیه دانشجویان اکولوژی توصیه نموده و برای مترجم
آن آرزوی موفقیت بیشتر می نمایم.
| 
