|
| ||||||||
|
|
|
اکولوژی عمومی | ||||||
|
|
تالیف دکتر رضا قربانی عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
تا سال 1960 جوامع به اکولوژي بعنوان يک دانش مهم توجه
نميکردند. با افزايش جميعيت بشر و تخريب محيط زيست بوسيله آفتکشها و
آلوده کنندهها، جهانيان بيدار شدند و اکولوژي ظهور چشمگير پيدا کرد. بيشتر
اين توجه به سمت محيط زيست بشر و اکولوژي مرتبط با آن سوق پيدا کرد بطوريکه
شايد بتوان آنرا" محيط زيست گرايي " ناميد. متأسفانه اکولوژي در اذهان
عمومي بصورت مشکلات محيطي بشر شکل گرفت و بمعني هر چيز موجود در محيط معرفي
شد. اكولوژي كلمهاي است كه در گذشته كمتر كسي مفهوم آنرا مي دانست. لاكن
امروزه مفهوم آن در سطح وسيعي و در خيلي موارد متاسفانه بصورت نادرست
استفاده ميشود. اكولوژي خود يك علم است و هرگز مترادف علم محيط زيست نيست
گرچه تا حد زيادي در انجام اين فعاليت ارزشمند كمك ميكند. علم محيط زيست
شامل کليه علومي است که به يافتن ارتباطات محيطي کمک مي کند. علاوه بر
اکولوژي که ساختار اساسي علم محيط زيست محسوب ميشود، بخشهايي از علوم
زمينشناسي، اقليم شناسي، انسانشناسي، شيمي و فيزيك را نيز در برميگيرد.
شايد يك لغت مناسب براي علم محيط زيست با در نظر گرفتن كليه رشتههاي ديگر
كه مربوط به روابط انسان با محيطش ميباشد، "مطالعات محيطي" باشد. جنبه های
علمی کاربردي مرتبط با مسائل و مشکلات زيست محيطي در علم محيط زيست مورد
بحث و بررسي قرار مي گيرند در حاليکه مطالعه اصول و مبانی علمی حاکم بر
آنها در علم اکولوژی مطالعه مي شود.
زندگي در عصر اكولوژي اهميت و ضرورت اين علم
را در شاخههاي مختلف علوم و جنبههاي گوناگون زندگي ما روزبهروز بيشتر
آشكار ميكند. با انقلابي كه طي نيم قرن گذشته در روابط انسان و محيط زيست
بهوجودآمده انسان پي برده است كه براي جلوگيري از تخريب و نابودي محيط
زندگي و نسل انسان و ساير موجودات زنده ناچار است از اشتباهات گذشته و
تصميمگيريهاي نادرست در گذشته درس گرفته و با بهكارگيري اصول علم
اكولوژي و علم محيط زيست از ادامه روند سريع تخريب محيط جلوگيري نمايد. بخشهایی از پیشگفتار و فصل اول کتاب
| |||||||
|
| ||||||||
تکامل اکولوژي در قرن بيستم، در ادامه تکامل آن در قرن نوزدهم که با کارهای
داروین و استفن فوربز و دیگران عصر طلایی علوم طبیعی نام گرفته است، بود.
تلاش و کشمکش براي دانستن چگونگي کارکرد طبيعت توسط شخصيتهاي مهمي از
دانشمندان در طول تاريخ انجام شده است. اين فرايند از آلفرد لوتکا يعني کسي
که شالوده و مباني اکولوژي کمي را مطرح کرد، تا چارلز اِلتون، اکولوژيست
بريتانيايي و مؤلف اولين کتاب اکولوژي حيوانات و مؤسس دفتر جمعيت حيوانات
در آکسفورد، ادامه داشته است. و بدين ترتيب اکولوژي با افزايش دانش ما از
جهان و اثر انسان روي جهان و سيستمهاي اکولوژيکي، شکوفا شد.