انتشارات جهاددانشگاهی مشهد

كمال الدین غراب: رجب زاده حال مراجعین را می فهمد و با خریدار کتاب وارد تعامل انسانی می شود و محقق در کنار او به عنوان یک کتابشناس و قدردان علم احساس راحتی می کند.

دکتر حقی: انتشارات امام منشاء خدمات فرهنگی بسیار شده است.

دکتر علی حقی نویسنده و استاد گروه فلسفه دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد که از همان ابتدای تاسیس این کتابفروشی مشتری دائم آن بوده و بعدها تمام خریدهای مربوط به دانشکده الهیات که خود عهده دار آن بود از این کتابفروشی صورت می گرفت، از تفاوتهای این کتابفروشی با سایر کتابفروشیها گفت: ?در طول این سالها او و فرزندانش که از کوچکی به مغازه می آمدند و در در دامان پاک آقای رجب زاده بالیدند و در همین کتابفروشی مشغول خدمت شدند، همه نیکو خصال و خوب و با تقوی هستند و به نوعی با کتاب سروکار دارند و همان اخلاق خوش آقای رجب زاده را دارند. من و باقی افرادی که زیاد به آنجا سر می زنند نه تنها با ایشان بلکه با فرزندانش هم انس و مودت پیدا کرده ایم.

جماعت کتابخوان هم سخت گیر است و هم بی پول، وقتی در این سالیان طولانی من برای خرید کتاب می رفتم رجب زاده اجازه می داد کتاب را بردارم و خوب برانداز کنم و گاهی بعد از مدتی تورق کتاب، وقتی تردید را در چهره من می دید پیشنهاد می کرد کتاب را ببرم خانه و اگر پسندیدم آنرا بخرم و البته این لطف را تنها در حق من نمی کرد. با اینکه کتابفروشی امام فضای زیادی ندارد با اینحال صندلی گذاشته اند و برای خیلی از ما پیش آمده که نشسته ایم و یک فصل از کتاب را همانجا خوانده ایم. او از ابتدای کارش همیشه 5 درصد از مبلغ کتاب را تخفیف می داد و من ندیده ام کتابفروشی را که تخفیف ثابت داشته باشد. علاوه بر این برای من و دیگران بسیار پیش آمده که برای خرید کتابی رفته ایم و کتابهای دیگری نیز توجهمان را جلب کرده است ولی پول کافی همراه نداشته ایم آقای رجب زاده در دفتری یادداشت می کند، خود او و فرزندانش هیچ وقت مابقی را مطالبه نمی کنند و اگر ما فراموش کنیم ایشان هم نمی پرسند. او کتابفروش معمولی نیست و خود اهل قلم و فاضل است و کار برجسته ای که از او دیدم گوشه هایی از تفسیر ملاصدراست که سالها پیش ترجمه کرد. کاملا در جریان امور اجتماعی و سیاسی قرار دارد و بارها دیده ام که در جلسات سخنرانی متفکرین مطرحی که مشهد می آمدند شرکت می کند. کار کتابفروشی به هیچ وجه نافع نیست ولی ایشان به دلیل خلق خوش هیچ وقت در مضیقه نبوده، در صورتی که در کتابفروشیهای دیگر پرنده پرنمی زند. قصد او از کتابفروشی انتفاعی نیست و جهات شرعی را هم عمل می کند و یک زندگی سالم اقتصادی دارد. او آدم فرهنگی است و آدم فرهنگی هم دنبال پول نمی رود، پول دنبال او می آید، درست همانطور که اگر دنبال پول باشید نویسنده خوبی نمی شوید. آدم با او احساس راحتی می کند چون می داند ما کتابخوانیم و علاقمند به کتاب خواندن. کتابهای کتابفروشی او مختص علوم انسانی است و هر کتابی را نمی آورد اما در علوم انسانی از هنر و تاریخ گرفته تا منطق و فلسفه و فقه مجموعه بی نظیری جمع آموری کرده است، کتابهایی را که خودش تشخیص می دهد خوب است می آورد و هیچ تعصبی هم به هیچ عقیده ای ندارد و نسبت به جریانات فکری و فرهنگی شناخت کامل دارد و منشاء خدمات فرهنگی بسیاری شده است.؟

کمال الدین غراب : انتشارات امام از ابتدای تاسیس پاتوق روشنفکران دینی بود.

کمال الدین غراب پژوهشگر، مترجم و کارگردان تئاتر علت گرایش اغلب روشنفکران به کتابفروشی امام را در این می دانست که: ? تنها کتابفروشی شهر مشهد بود که کتابهای دکتر شریعتی را عرضه می کرد. جوانهایی که با رویکرد جدید به اسلام نگاه می کردند در فروشگاه ایشان احساس راحتی می کردند چرا که وی با وجود تعلق به نحله تربیتی فرهنگی حوزه با سعه صدر و بدون تعصب و با تقوی خاصی هیچ کس را از داشتن عقیده خاصی نفی نمی کرد و علت توفیق او هم در همین سعه صدر اوست. خدمت دیگر رجب زاده این بود که جوانهای علاقه مند به مذهب با صورت جدید آن را با فرهنگ و ذخیره علمی قدیم آشنا می کرد و خودش هم کانالی بود برای دسترسی ما به آثار قدما و منابع اصیل ، مثلا در فقه و تاریخ اسلام و کتب حدیث، باب آشنایی ما را که سری در دانشگاه و محافل روشنفکری داشتیم با علومی که در حوزه رشد کرده بودند باز می کرد. دو بحران در دهه اول انقلاب بر نرخ خرید و فروش کتاب در ایران تاثیر گذاشت اول گران شدن کاغذ بود در ایام جنگ که واردات کاغذ صورت نگرفت و قیمت کتابها چندین برابر شد و نتیجه این امر پایین آمدن تیراژ کتاب بود. و دوم اینکه کتابهای خوب دیگر چاپ نشدند. آقای رجب زاده در این آشفته بازار ایستاد و مقاومت کرد. و کتابهایش را با سود بسیار کم در اختیار علاقمندان گذاشت.

نکته برجسته دیگر در مورد انتشارات امام این است که مکانی شده بود برای قرارهای ما با دوستانمان و درواقع پاتوق روشنفکران دینی. در آنجا هم دیدارها تازه می شد و هم درباره کارهامان تصمیم می گرفتیم و بحث و گفتگو می کردیم. و هم با اساتید آشنا می شدیم و تبادل آراء می کردیم. برخی از دوستانمان را در آنجا پیدا کردیم و شده بود محل آشنایی و البته هنوز هم هست، روشنفکران اینجا را به عنوان پایگاه اطلاعاتی و ارتباطی و در کل پاتوق علمی می شناسند و مطمئنند که با مراجعه به کتابفروشی امام حداقل یک یا دو نفر از دوستان و همقطارانان را خواهند دید. در سالهای اول انقلاب کاری را با هم شروع کردیم، ترجمه متنی از عربی بود، کار بهانه بود و ایام خاطره انگیزی باقی ماند و با اینکه کار به سرانجام نرسید اما همان دو ساعتی که با هم گفتگو می کردیم بسیار قیمتی بود و من درسهای زیادی از سلامت نفس ایشان آموختم. رجب زاده فردی است درخود، بدون های و هوی با ایمانی زلال ، آرام و با اعتقاد کارش را انجام می دهد. ایشان علاوه بر کار کتابفروشی خود چند اثر ترجمه کرده است و این نشان می دهد بحث کتاب و کتابفروشی برای او فقط یک منبع اقتصادی نبوده و نیست. یک خدمت فرهنگی و یک فعالیت اجتماعی بوده است.

کمال الدین غراب با اشاره به اینکه در طول سه دهه گذشته از نزدیک شاهد زندگی مستمر یک کتابفروش با ایمان بوده است از تاثیری که مسئول انتشارات امام پس از اولین سفر حج خود بر او گذاشت گفت: علاقه ایی به حج گذاشتن در من به وجود آورد که به یک عشق زنده بدل شد برای رفتن به این سفر که البته در آن زمان دور از دسترس به نظر می رسید. تاثیر این مرد و مردان بزرگ دیگر که الگوی اطرافیان خود هستند لطیف و مستمر است، نیازی نیست حادثه ای اتفاق بیفتد و یا کارهای بزرگی انجام شود خوب بودن چنین آدمهایی تاثیر خودش را می گذارد. نکته مهم در مورد او به عنوان کتابفروش این است که حال مراجعین را می فهمد و با خریدار کتاب وارد تعامل انسانی می شود و محقق در کنار او به عنوان یک کتابشناس و قدردان علم احساس راحتی می کند. آنجا که می رفتیم احساس می کردیم حالمان را درک می کند و می فهمد که کتاب را برای چه جستجو می کنیم و احساس می کردیم که مزاحم او نیستیم.؟

فروغیان: رجب زاده به درجه بالایی از فضایل اخلاقی رسیده است.

محمدرضا فروغیان مدیر تولید انتشارات جهاد دانشگاهی و همکار سابق انتشارات امام نیز درباره نقاط قوت این کتابفروشی معتقد است: ?قبل از انقلاب کتابفروشی آنچنانی در شهر مشهد نداشتیم، از دوران دبیرستان یعنی سالهای آخر دهه 40 دنبال کتاب بودم و به کتابفروشی های مختلف سر می زدم، هیچ کتابفروشی به صورت قفسه

باز وجود نداشت، کتابها پشت ویترین چیده شده بود و باید اسم کتابرا می گفتی تا آنرا برایت بیاورند در مورد کتاب درست مثل سایر اجناس برخورد می شد. اولین نقطه مثبت کتابفروشی امام ارائه کتاب به صورت قفسه باز بود که ما وقتی آنرا تاسیس کردیم آدمها می آمدند کتابها را از نزدیک می دیدند و می توانستند چند صفحه از آنرا مطالعه

کنند، می ایستادند و با هم بحث می کردند و فضای مناسبی به وجود آمد برای تبادل آراء. کتابفروشی های دیگر به مرور مزیتهای این روش را دیدند و از آن تبعیت کردند. نکته دوم که در مورد آقای رجب زاده و پسران ایشان که با او در طی این سالها در کتابفروشی همکاری کرده اند و می کنند اخلاق نیکوست. من خودم چند سال آنجا کار کردم رجب زاده به درجه بالایی از فضیلت اخلاقی رسیده است که بخشی از آن به علت تحصیلات و تربیت خانواده اش و بیشتر آن در اثر مطالعه گسترده ای است که دارد. به کمک ذهن باز و تندخوانی تقریبا تمام کتابهایی را که آمده خود او مطالعه کرده و به همین دلیل اطلاعات زیادی دارد و راهنمایی های او برای مراجعین قیمتی است. سایر کتابفروشها حداکثر اطلاعاتی که از کتابها دارند اسم نویسنده و قیمت آن است و از محتوای کتاب بی اطلاعند. کسی که به کتابفروشی مراجعه می کند رفتارش با رفتار همین فردزمانی که وارد سوپرمارکت می شود تفاوت دارد و در نتیجه انتظار برخورد متفاوت هم از طرف کتابفروش دارد که این نکته در فروشگاه کتاب امام رعایت شده است. آقای رجب زاده از دادن کمک فکری به افراد دریغ نمی کند و کسانی که از او راهنمایی می گیرند از مشتریان پروپاقرص او می شوند. حتی پیش آمده است که دانشجویی نیاز به کتابی داشته و در بازار نیافته است و آقای رجب زاده از میان کتابهای شخصی خود و یا به کمک دوستانش کتاب را چند روزی به او امانت داده است و به این ترتیب این دانشجو شده است یک مشتری دائمی کتاب خوان.؟

مروتی:ویترین کتابفروشی امام برای من و خیلی های دیگر بازتاب حیات فکری جامعه است

از نظر ابراهیم مروتی مدیر روابط عمومی جهاد دانشگاهی مشهد: ?همه آن کتابهای خوبی که باید برای یافتنشان تمام کتابفروشیهای شهر را بگردی در انتشارات امام یکجا جمع است. پویایی فکر جامعه ما را در ویترین آقای رجب زاده می توانید ببینید، حرفهای نو، حیات فکری نو و یک نوع حرکت و زندگی را می بینید که بازتاب شرایط اجتماع است. در این سالها روشنفکرانی از میان مردم بالا آمدند و حرف زدند اما به خط قرمز که رسیدند دیگر نتوانستند ادامه دهند. جریان کلی جامعه هم به جایی رسیده است که دیگر حرف نویی زده نمی شود. ویترین کتابفروشی امام برای من و خیلی های دیگر بازتاب حیات فکری جامعه است و حتی اگر قصد خرید کتابی را هم نداشته باشم به عنوانها نگاه می کنم تا خط فکری روز جامعه را از میان آنها بیابم. رضا رجب زاده با اینکه از روی شکسته نفسی می گوید هر کتابی را مردم بخواهند می آوریم اما اصالت کار خود را در تمام این سی سال حفظ کرده است و با اینکه کتابی مثل گنجهای معنوی را چون تقاضای زیادی برای آن وجود دارد می آورد اما در کنار آن کتابهایی را هم در ویترین خود جای میدهد برای اینکه به مردم بگوید اینها را بخوانید و این رسالت بزرگ را برای خود قائل است که بهترین ها را برای تغذیه روشنفکران، دانشجویان و علاقمندان کتاب و مطالعه تهیه کند.

بازگشت