مقاله

گزارش

مصاحبه

 نشست ها

چند كتاب زيست محيطي براي كودكان و نوجوانان

براي كودكان دانستن اينكه مي توانند به مراقبت از محيط زيست كمك كنند بسيار لذت بخش بوده و در روند اجتماعي شدنشان حس مسئوليت پذيري و درك موقعيت خود در ارتباط با جهان و حقوق انسانها و موجودات ديگر را به همراه دارد.

در اين ميان چاپ كتابهاي مناسب براي كودكان و نوجوانان مي‌تواند اين موضوع را به عنوان جزيي از فرهنگ در درون آنها نهادينه كند و از آنها محافظين  محيط زيست بسازد و نه انسانهايي كه صرفا تهديدي براي طبيعت به شمار مي آيند.

انتشارات جهاد دانشگاهي مشهد در ادامه چاپ كتب مرتبط با علوم زيست محيطي، اقدام به چاپ كتابهايي براي كودكان و نوجوانان نموده است كه در آنها مسائل محيط زيست با زباني ساده و جذاب و به همراه تمرينهاي عملي فراوان به كودكان انتقال داده مي‌شود.

كتاب زمين
فعاليتهايي براي براي كمك به بهبود محيط زيست
نوشته ليندا شوارتز /

ترجمه مجيد لباف خانيكي
مجموعه اي هيجان انگيز از فعاليتهاي زيست محيطي ويژه كودكان و نوجوانان
ليندا شواترز به همراه تصويرگر كتاب، بِوِرلي آرمسترانگ كتاب خلاقانه براي آموزش مراقبت از زمين به كودكان به رشته تحرير درآورده است. او در اين كتاب عبارات و اصطلاح هاي مورد نياز در مطالعه محيط را با زباني آسان فهم براي كودكان شرح مي دهد و سپس فعاليتهايي را براي درك اين واژه ها پيشنهاد مي‌كند. براي نمونه ضمن صحبت از باران اسيدي، راههايي ساده براي اندازه گيري ميزان اسيديته در باران را ارائه مي كند كه مي تواند به عنوان تكليف درسي كودكان در روزهاي باراني مورد استفاده قرار گيرد. در واقع اين كتاب مفيد می تواند کودکان و نوجوانان را به خوبی با مفاهیم اساسی محیط زیست آشنا کند. نقش حیاتی محیط زیست و اهمیت مراقبت از آن محورهای اصلی این کتاب هستند. آموزش‌های زیست محیطی به کودکان و نوجوانان باید به طور مداوم انجام شوند تا این گونه مفاهیم در ذهن انها تثبیت و نهادینه گردد. كتاب زمين مي تواند مرجعي سهل الوصول براي هر يك از ما باشد تا ديدگاهها و اطلاعات خود را درباره مسائل و مشكلات زيست محيطي و كارهاي ساده اي كه از دست هر كداممان برمي آيد بهبود بخشيم و هر روز را تبديل به روز زمين كنيم.
كتاب زمين روشهاي متنوعي را در پيش روي كودكان، نوجوانان و خانواده آنها مي گذارد تا در حين بازي و تفريح، چيزهايي را درباره محيط زيست بياموزند. در اين كتاب نكته هاي جالب و ابتكارهاي زيادي آمده است كه كمك مي كند بچه ها با محيط زندگي خودشان بيشتر آشنا شوند و ياد بگيرند چطور از كره زمين محافظت كنند.
اين كتاب براي گروههاي زير مي تواند مفيد باشد:
- كودكان و نوجواناني كه دوست دارند سهمي در محافظت از سياره ما داشته باشند.
- والديني كه به منظور حل مشكلات زيست محيطي مي خواهند در شيوه زندگي خود تغييراتي بدهند.
- آموزگاراني كه براي ارتقاء سطح آگاهي هاي زيست محيطي در كلاس درسشان به برخي فعاليتهاي علمي نياز دارند.
راهنماياني كه مي خواهند جوانان را در يافتن راه حلي براي مسائل كره زمين راهنمايي كنند.
در اين كتاب فكرها و روشهاي جالبي ارائه شده است كه به آساني قابل اجراست و به بچه ها مي آموزد كه چطور براي خودشان كاغذ درست كرده و يا اثرات آلودگي نفتي را آزمايش كنند، با استفاده از مواد دورانداختني مجسمه بسازند و از پاكتهاي مستعمل به صورتهاي ديگر استفاده كنند. يا كارهايي نظير ثبت ميزان اسيديته، مقايسه ميزان فسفات در مواد آلاينده مختلف، تحقيق در مورد زباله ها، دفعات استفاده از فلاش تانك و كارهاي هيجان انگيز ديگر كه با انجام آنها تفاوتي در محيط زندگي خود ايجاد كنند.

بازيافت
كتاب راهنما براي دانش آموزان
نوشته گيل گيبون /

ترجمه فاطمه غفاري مقدم
"آشغال بیشتر و بیشتر! هر روز مردم چیزهای زیادی را دور می‌ریزند. با افزایش جمعیت دنیا، چیزهای زیادتری توسط عده بیشتری از مردم دور ریخته می شود. ماشینهای حمل زباله، برای بردن آنها به محله ها می آیند. اما این آشغالها به کجا برده می شوند؟ امروزه آنقدر در اطراف محيط زندگي ما زباله وجود دارد كه جاي كافي براي سوزاندن آنها نداريم و تنها راه باقي مانده استفاده مجدد از آشغالهاي به وجود آمده است. كه از سوي ديگر باعث كمتر شده استفاده از منابع طبيعي و در نتيجه دست نخورده باقي ماندن جنگلها و مناظر طبيعي مي شود. "
کتاب بازيافت برای راهنمایی کودکان درباره اهمیت بازیافت در خانه و مدرسه نوشته شده و مراحل پشت صحنه بازیافت به همراه نکاتی جذاب در مورد زباله و نحوه پاکیزه نگهداشتن محیط زیست ارائه شده است.
اين كتاب تقريبا تمام گروههاي عمده مواد قابل بازيافت را شامل مي‌شود و به كودكان مي‌آموزد چگونه مواد مختلف را آماده استفاده مجدد كنند و به زبان ساده شيوه تبديل آنها را به كالاهاي جديد بازگو مي‌كنند. اينكه چگونه كاغذها، شيشه، قوطي‌ها و پلاستيك را جمع‌آوري و تفكيك كرده و به محل جمع‌آوري آن توسط مامورين جمع زباله حمل كنند. او به ويژه بر مواد ساخته شده از پلي استيرن كه غيرقابل بازگشت به طبيعت بوده و در اثر سوختن گاز سمي CFC را آزاد مي‌كنند، تاكيد ويژه دارد و كره زميني عاري از آلودگي و زباله را در كتاب به تصوير مي‌كشد كه در آن تمام مواد دور ريخته شده توسط انسان به جاي آلودن طبيعت، مجددا خرد شده، مخلوط شده و تغيير شكل داده مي‌شوند تا از آنها مواد و كالاهاي تازه‌اي جهت استفاده انسان ساخته شود. گيل گيبون در آخر اقداماتي را كه از عهده كودكان جهت حفظ محيط زيست و ايجاد تغيير در عادات مصرف برمي‌آيد، ليست مي‌كند.

مردمي كه
درختان را در آغوش گرفتند
قصه‌اي عاميانه درباره محيط زيست
تنظيم از ديبورا لي رز
با تصويرگري بي‌سافلوند
ترجمه مريم مقصودي
کتاب برگرفته از داستانهای فولکلوریک کشور هندوستان است که توسط دیبوار لی رز از روی ماجرای واقعی دهکده راجاستان اقتباس شده است و داستان مردمی را بازگو می کند که برای نجات درختان از قطع شدن، آنها را در آغوش گرفتند.
در داستان اصلی یعنی حدود سه قرن پیش، آمریتا دوی و صدها تن از روستاییان در جریان دفاع از جنگل کشته شدند . حکومت هند برای گرامیداشت خاطره قربانیان، دهکده راجاستان از خجاره را به عنوان اولین بنای یادبود ملی محیط زیست هندوستان نامگذاری کرد.
"در روزگاران قديم در هندوستان دختري زندگي مي‌كرد كه عاشق درخت‌ها بود و آمريتا نام داشت. او هر روز به سوي جنگل مي‌دويد و هنگامي كه به درخت مورد علاقه‌اش مي‌رسيد، بازوانش را به دور آن مي‌افكند و فرياد مي‌كشيد: ‹‹درخت تو بسيار بلندي و برگهايت چه سبزند،بدون تو ما چگونه مي‌توانيم زندگي كنيم؟›› ... قبل از ترك جنگل آمريتا درختبي‌نظيرش را مي‌بوسيد و در گوشش چنين زمزمه مي‌كرد: ‹‹درخت اگر روزي برايت چيزي پيش بيايد من از تو حمايت خواهم كرد.››يك روز صبح در كنار چاه، آمريتا متوجه گروه مرداني شد كه به تبرهاي سنگين...

بازگشت