مقاله

گزارش

مصاحبه

 نشست ها

جامع‌ترین مجموعه کتاب‌های دانشگاهی

گزارشی از نمایشگاه‌های دائمی کتاب انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد در مهرماه

ماه مهر فرا می‌رسد، سال تحصیلی جدید، حضور دهها هزار دانشجو در سر کلاس، دانشگاه‌های ملی، آزاد، غیرانتفاعی، علمی کاربردی، پیام نور و ... . ترم یکی‌ها یا دانشجویان جدیدالورود، ترم بالایی‌ها، همه و همه در سر کلاس حاضر میشوند. استادان هم پس از تعطیلات تابستانی، تازه نفس از راه می رسند. در روزهای نخست، اساتید واحدهای درسی خود را تشریح کرده و منابع مربوط را معرفی می‌کنند، بعضی یک عنوان، برخی چندین منبع درسی و البته تعدادی هم تنها آدرس بخش زیراکس دانشکده و عنوان جزوه را میدهند .
دانشجویان روانه فروشگاه‌های کتاب می‌شوند. قدیمی‌ها می‌دانند چه باید بکنند و به کجا مراجعه کنند. اما ترم اولی‌ها کلی این در و آن در میزنند و در جستجوی منابع درسی خود از این فروشگاه به آن فروشگاه سر می زنند. در مشهد کتابفروشی‌های زیادی فعالیت دارند: خیابان راهنمایی، خیابان دانشگاه، سه راه ادبیات، فلکه سراب، پاساژ مهتاب و ... بعضی از این فروشگاهها تنها در رشته‌های خاصی فعالیت دارند، برخی کتاب دانشگاهی عرضه نمیکنند و در بعضی از آنها فقط چند عنوان از کتاب‌های عمومی را می توان یافت، و در این میان انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد با سه فروشگاه کتاب، جامع‌ترین مجموعه کتاب دانشگاهی را در شهر مشهد فراهم کرده است و از رشته‌های مختلف علوم پزشکی، علوم پایه، مهندسی، کشاورزی، علوم انسانی و هنر و ادبیات و .... دانشجویانی که به این فروشگاه‌ها مراجعه می‌کنند به بخش عمده کتاب‌های مورد نیازش دست می‌یابند و بعضی به همه منابعی که در جستجوی آنها هستند.
فروشگاه‌ها انباشته از کتاب است و مملو از جمعیت. اگر چه کتاب‌ها طبقه‌بندی شده‌اند و بالای هر قفسه موضوع آن نوشته شده است ولی دانشجویان دنبال کوتاه‌ترین راه هستند و در نتیجه کارکنان فروشگاه مدام در میان جمعیت به این سو و آن سو می‌روند و مراجعین را راهنمایی می‌کنند. گاهی از خستگی با چراغ‎‌های لیزری قفسه‌ها و کتاب‌ها را نشان دانشجو می‌دهند. زمان زیادی از پایان ساعت کاری می‌گذرد ولی فروشگاه کتاب همچنان مملو از دانشجو است و پرسنل آن علیرغم خستگی، با انگیزه و علاقه تمام پاسخگو هستند. از سویی جواب مراجعه‌کنندگان را می‌دهند و از سویی دیگر با تلفن به مراکز پخش سفارش کتاب‌های تازه می‌دهند. پنج شنبه‌ها مراجعین شهرستانی هم از راه می‌رسند، از نیشابور، کاشمر، تربت، سبزوار، قوچان و ... آنقدر شلوغ است که بچه‌ها فرصت پیدا نمی‌کنند روزه‌شان را باز کنند.
‌‌علی اصغر قاسمیان مدیر انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد درباره فروشگاه‌های کتاب می‌گوید: از ابتدای تاسیس جهاد دانشگاهی فروشگاه‌های کتاب جهاد دانشگاهی مسئولیت تهیه و تامین کتب مورد نیاز دانشجویان را بر عهده داشتند چه آن سال‌هایی که پشت پیشخوان وبا ارائه کارت دانشجویی کتاب ارائه می‌شد و چه امروز که به صورت قفسه باز کتاب‌ها عرضه می‌شود. این از افتخارات جهاد دانشگاهی است که در این شهر هیچ‌وقت استاد و دانشجو با مشکل تهیه کتاب مواجه نبوده است. در سالهای اخیر با اشتغال به کار جوانان علاقه‌مند، باانگیزه و آشنا به بازار کتاب در این فروشگاه‌ها، تقریبا تمام نیازهای دانشجویان شناسایی و سرعت عمل و دقت بالایی در کشف نیازهای دانشجویان و تامین آنها اعمال می‌شود.

امید لاری مسئول تهیه وتوزیع کتاب انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد در خصوص نحوه شناسایی و تهیه کتب مورد نیاز دانشجویان می‌گوید: همکاران ما در فروشگاه‌ها بر اساس تجربه، کتاب‌های پایه و پراستفاده دانشجویان را می‌شناسند ضمن اینکه بخش اعظم اطلاعات ما از ارتباطی است که با دانشجویان و اساتید داریم. ما از طرفی ارتباط با اساتید را حفظ کردیم و از سویی دیگر هر دانشجو را یک منبع مهم اطلاعات می‌دانیم که وقتی کتابی را درخواست می‌کند به اطلاعات ما اضافه شده و در صورتی که کتاب درخواستی آنها جزو مجموعه ما نباشد با گرفتن اطلاعات از خود آنها اقدام به تهیه کتاب می‌کنیم.

لاری با اظهار اینکه کتابفروشی‌ها‌ی جهاد با فضاهای فیزیکی مناسب و رده بندی کتاب‌ها  بر اساس موضوع، تمام منابع را یکجا در اختیار دانشجویان قرار می‌دهد گفت: پروسه تهیه و توزیع کتابهای درسی دانشگاه در صورت ارتباط بین اساتید وفروشگاه‌های کتاب وضعیت مناسبتری پیدا خواهد کرد؛ اساتید در اول ترم کتاب‌هایی را به دانشجویان معرفی می‌کنند بدون اینکه امکان دسترسی دانشجویان به منابع را در نظر بگیرند. در حالی که می‌توانند چند هفته قبل از شروع ترم تحصیلی لیست منابع درسی خود را در اختیار کتابفروشی‌ها قرار دهند تا با تهیه آنها از سردرگمی دانشجویان جلوگیری شود.

لاری در ادامه از فراهم نمودن بیش از پانزده هزار عنوان و یکصدهزار جلد کتاب در فروشگاه‌ها و نمایشگاه‌های دائمی این انتشارات در آغاز سال تحصیلی جدید خبر داد و افزود: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد علاوه بر تلاش پیگیر برای تامین به موقع کتب دانشجویان، در ابتدای هر ترم نیز مدت 10 روزه‌ای را برای فروش ویژه ترم در نظر می‌گیرد که دانشجویان می‌توانند کتاب‌های مورد نیاز خود را با تخفیف خریداری نمایند.

قدیمی ترین شعبه فروشگاهها و نمایشگاههای دائمی انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد به دلیل قرار گرفتن در یکی از مراکز پر رفت و آمد شهر یعنی میدان دکتر شریعتی، برای ساکنین مشهد کاملا شناخته شده است.

علیرضا نوری مدیر فروشگاه شماره یک که فارغ التحصیل رشته کشاورزی وصاحب تالیف است در این باره می‌گوید: موقعیت مکانی فروشگاه‌های انتشارات و به ویژه فروشگاه شماره یک، بسیار مناسب است و امکان دسترسی آسان شهروندان به کتاب را فراهم می‌کند، ضمن اینکه کتب تمام رشته‌های دانشگاهی بعلاوه کتب عمومی در این فروشگاه عرضه می‌شود.

او درباره نمایشگاه‌های کتاب که در ابتدای هر ترم برگزار می‌شود گفت: 10 روز ابتدایی هر ترم را به نمایشگاه کتب دانشگاهی با تخفیف ویژه اختصاص می‌دهیم تا دانشجویان جدید با آدرس و خدمات این فروشگاه‌ها آشنا شوند و همچنین با جمع آوری تقریبا تمام منابع درسی دانشگاهی بار روانی مثبتی برای دانشجویان ایجاد می‌شود چرا که در ابتدای هر ترم یکی از دغدغه‌های دانشجویان یافتن کتاب‌های درسی است که برای خرید آنها باید به مراکز متعددی مراجعه کنند. منابع جدید درسی نیز به سرعت توسط فروشگاه‌های جهاد دانشگاهی تهیه شده و در اختیار دانشجویان قرار می‌گیرد.

نوری درباره چگونگی تشخیص نیازهای دنشجویان گفت: نزدیک به هشتاد درصد کتاب‌های مورد نیاز دانشجویان را از روی سفارش‌های سال‌های قبل و نیز برخی از کتب که به عنوان منبع امتحانات کارشناسی و کارشناسی ارشد شناخته شده هستند، می‌توان پیش‌بینی نمود. البته در این میان بعضی اساتید کتاب‌هایی را که در نمایشگاه کتاب تهران دیده اند به عنوان منبع جدید معرفی می‌کنند که اول ترم مشخص می‌شود و در این موارد یک هفته طول می‌کشد تا ما کتاب را از تهران تهیه کنیم .

فروشگاه شماره 2 انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد با سابقه‌ای بیش از ربع قرن فعالیت، در میدان آزادی و جنب پردیس دانشگاه قرار دارد.

محمد شریف‌زاده مدیر این فروشگاه که خود کارشناس رشته جغرافیا می‌باشد با اشاره به اینکه انتشارات جهاد دانشگاهی به علت اینکه یک نهاد دانشگاهی است تسلط و اشراف بیشتری به کتاب دانشگاهی داشته و قدرت مانور بیشتری هم نسبت به موسسات خصوصی دارد و گسترده‌تر و زودتر از مراکز دیگر برای تهیه کتاب‌های جدید اقدام می‌کند افزود: فروشگاه‌های ما کتاب‌های جدید را راحت‌تر سفارش می‌دهند، در حالی که کتابفروشی‌های خصوصی ریسک کمتری را متقبل می‌شوند. اواخر مردادماه جهت خرید کتاب‌های جدید به تهران می‌رویم ضمن اینکه قبل از حرکت کتاب‌های روتین را سفارش می‌دهیم و در نتیجه فرصت کافی تا شروع ترم جدید داریم تا با فراغ بال کتابها را در قفسه‌ها بچینیم و اشکالات را رفع کنیم.

شریف‌زاده همچنین اضافه کرد که در این فروشگاه به علت نزدیکی به دانشگاه و خوابگاه‌های دانشجویی در تهیه عناوین کتابها تاکیدمان بر رشته‌های مهندسی، علوم پایه، کشاورزی و محیط‌زیست، ادبیات و الهیات بوده است.

سومین کتابفروشی انتشارات جهاد دانشگاهی در مجاورت مجتمع دکتر شریعتی(سه راه ادبیات) قرار گرفته است. این فروشگاه در سال 1383 تاسیس شد و به تناسب فضای فرهنگسرا و دیگر واحدهای آموزشی مستقر در مجتمع دکتر شریعتی کتابهای مورد نیاز این دسته از مراجعین جمع آوری شده است.

رضا نیک‌ذات مدیر این فروشگاه که  دانش‌آموخته رشته ادبیات فارسی واهل قلم است، کتب موجود در این فروشگاه را متفاوت از دو فروشگاه دیگر می‌داند و می‌گوید: در این فروشگاه بر خلاف دو فروشگاه دیگر که تاکید بر کتب دانشگاهی است، برای عموم مخاطبین کتاب وجود دارد. همچنین سعی کرده‌ایم مجموعه تقریبا کاملی از کتب هنری را در سطح مشهد عرضه کنیم، و دیگر حوزه‌های کاری این فروشگاه ادبیات، فلسفه، روان‌شناسی، معماری( از دید هنری)، زبان و کتابهای کودک و نوجوان است و در کل تلاشمان بر این است که کتاب‌های مورد نیاز  عموم مردم را فراهم نمائیم.

او در مورد کتاب‌های بخش کودک و نوجوان افزود:  ما با جمعآوری کتابهای زبان انگلیسی و همچنین کتابهای علمی و رمان مخصوص این رده های سنی سعی داریم ارتباط آنها را با جهاد تا رسیدن به دانشگاه حفظ کنیم و در آشفته بازاری که هر کسی احساس می‌کند می‌تواند برای کودکان و نوجوانان کتاب بنویسد ، کتابهای این فروشگاه را با وسواس تمام از میان کتابهای پربار انتخاب کرده‌ایم.

در پایان با توجه به فعالیت منسجم فروشگاههای کتاب جهاد دانشگاهی وخدمات مفید و ارزشمندشان در تهیه وتامین کتابهای دانشجویان ، نظر مدیر انتشارات جهاد دانشگاهی را در خصوص همکاری و حمایت دانشگاه‌ها از این مجموعه جویا می‌شویم که می‌گوید: این مجموعه بیش از 25 سال سابقه و تجربه دارد. بسیار پویا، به روز و جامع و حتی می‌شود گفت در این شهر بی رقیب است. نمی‌‌دانم مدیران محترم دانشگاه‌ها از خدمات این مجموعه برای دانشجویان چقدر اطلاع دارند؟ و برای اقدامات و فعالیت‌هایی که در اینجا صورت می‌گیرد چقدر ارزش و اهمیت قائل‌اند؟ قطعا ما با همکاری دانشگاه‌ها و پشتیبانی آنها می‌توانستیم خدماتی بیش از این برای دانشجویان فراهم کنیم وشایسته‌تر به آنها سرویس بدهیم.در طول سال ما شاهد برگزاری نمایشگاه‌های مختلف کتاب در دانشگاه‌ها هستیم که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارند و کتاب‌های تازه‌ای در آنجا ارائه نمی‌شود و برخی از ناشران با پشتوانه سوبسید و حمایت دانشگاه‌ها کتابهای مانده خود را به دانشجویان می‌فروشند یا حتی شاهد ایجاد فروشگاه‌هایی هستیم که به صورت اداری فعالیت می‌نمایند و جز هزینه، دستاوردی برای دانشگاه ندارند در صورتی که با همکاری و پشتیبانی از این مجموعه فروشگاهی می‌توانیم شرایطی فراهم کنیم که دانشجو در طول  سال تمام کتاب‌های مورد نیاز خود را با تخفیف تهیه نماید. به نظر شما کدام به نفع دانشجو و دانشگاه است؟

بازگشت